ทำไมเราจึงต้องล้างมือ  การล้างมือมีประโยชน์อย่างไร  คำถามที่ผู้ใหญ่หลายคนมักได้ยิน  จากเด็กๆ เวลาที่ถูกสั่งให้ล้างมือหลังจากเข้าห้องน้ำ  ล้างมือก่อนรับประทานอาหาร และล้างมือหลังจากที่เล่นของเล่น  เด็กๆหลายคนต่างสงสัยว่าทำไมผู้ใหญ่มักจะสั่งให้ตัวเองล้างมือ ทั้งๆที่ดูแล้วมือก็สะอาดไม่เห็นจำเป็นต้องล้าง  บางครั้งไม่ใช่เฉพาะเด็กที่คิดอย่างนี้ ผู้ใหญ่หลายคนก็คงคิดเช่นเดียวกัน

เพราะมือเป็นอวัยวะที่สำคัญและมืออีกนี่ล่ะที่สามารถนำเชื้อโรคต่างๆ เข้าสู่ร่างกายของเราได้ง่ายที่สุด  ดังนั้นในหลายๆ ประเทศจึงให้ความสำคัญกับการล้างมือมาก  สำคัญกระทั่งว่า สมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (UN) ได้กำหนดวันที่ 15 ตุลาคมของทุกปี ให้เป็น “วันล้างมือโลก” (Global Hand Washing Day) ก็เพื่อรณรงค์ให้ประชากรโลกให้ความสำคัญกับการล้างมือแบบถูกวิธี  เพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อโรค และป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย

 

เมื่อมือเป็นอวัยวะที่สำคัญ ดังนั้นเราควรล้างมือให้ถูกวิธี  ซึ่งการล้างมือโดยใช้น้ำเปล่าอย่างเดียวนั้น อาจจะไม่สะอาดพอ เพราะเชื้อไวรัส และเชื้อแบคทีเรียบางชนิด  ไม่สามารถล้างออกด้วยน้ำเปล่าได้ ดังนั้นการล้างมือให้สะอาดควรใช้สบู่ล้างมือ เพราะอะไรถึงต้องใช้สบู่ล้างมือ วันนี้จะมาบอกเล่า 3 ข้อดีที่เราควรล้างมือด้วยสบู่มากกว่าน้ำเปล่า

ข้อ 1 สบู่ช่วยกำจัดเชื้อโรค เพราะปัจจุบันเชื้อโรคมีมากมายหลายสายพันธ์  ทั้งเชื้อไวรัส  เชื้อแบคทีเรีย  ซึ่งเชื้อเหล่านี้เป็นสาเหตุทำให้เราป่วย  โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิต้านทานต่ำ โอกาสที่จะป่วยก็มีมาก ดังนั้นวิธีที่ง่ายที่สุดและได้ผลที่สุดก็คือการล้างมือ หลังจากเสร็จสิ้นภารกิจในแต่ละครั้ง หรือก่อนที่จะเริ่มภารกิจ เช่น หลังเข้าห้องน้ำ  ก่อนรับประทานอาหาร  ก่อนเข้าบ้าน  หรืออะไรก็ตามแต่ที่มือของเราต้องไปสัมผัสกับสิ่งของ เราต้องล้างมือเสมอ การล้างมือควรใช้สบู่เหลวล้าง เพราะสบู่เหลวสามารถซอกซอนเข้าไปได้ดีกว่า และยังดึงคราบสกปรกออกมาได้ดีกว่า ทำให้สะอาดกว่าการล้างน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว โดยข้อมูลนี้ทางผู้เขียนไม่ได้คิดเองหากแต่เป็นเรื่องที่กรมอนามัยได้ให้คำแนะนำว่า “การล้างมือด้วยน้ำธรรมดาอย่างเดียว ไม่ได้ฟอกสบู่ จะมีผลเพียงลดคราบสกปรก ฝุ่นละอองเท่านั้น แต่เชื้อโรคยังมีเหมือนเดิม” เพราะเราไม่สามารถมองเห็นเชื้อโรคได้ด้วยตาเปล่า บางทีมือที่เรามองเห็นว่าสะอาด  ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีเชื้อโรค  ดังนั้นเราควรล้างมือด้วยสบู่กันเถอะ เพื่อสุขภาพและอนามัยที่ดีของเรา

ข้อ 2 สบู่มีฟองช่วยทำความสะอาด  การใช้สบู่ทำให้เราต้องใช้เวลาล้างมือนาน เริ่มตั้งแต่การเปิดน้ำล้างมือทั้งสองข้างจากนั้นก็กดสบู่เหลวใส่ฝ่ามือในปริมาณที่พอเหมาะมากและไม่น้อยจนเกินไป   แล้วนำมือมาถูกันจนเกิดฟอง ซึ่งฟองของสบู่นี่ล่ะที่จะทำให้เราล้างมือนานขึ้น  เพราะเราต้องล้างจนกระทั่งหมดฟอง  และแน่ใจว่าสะอาด  แต่หากเป็นการล้างน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียวเราจะใช้เวลาล้างมือแป๊บเดียว  ซึ่งบางคนอาจใช้เวลาแค่ไม่กี่วินาทีเท่านั้น  ดังนั้นเชื้อโรคต่างๆ ก็ยังจะยังอยู่ที่มือของเรา การล้างมือนั้นไม่ใช่จะล้างแค่ฝ่ามืออย่างเดียว เพราะเชื้อโรคจะอยู่ตามซอกมือ  ซอกเล็บ วันนี้จึงมีขั้นตอนการล้างมือที่ถูกต้อง จากหน่วยการควบคุมโรคติดเชื้อ โรงพยาบาลศิริราชมาฝาก  ขั้นที่ 1 ฟอกฝ่ามือและง่ามนิ้ว  ขั้นที่ 2 มือด้านหน้า ฟอกหลังมือและง่ามนิ้วมือด้านหลัง ขั้นที่ 3 ฟอกนิ้วและข้อนิ้วมือด้านหลัง    ขั้นที่ 4 ฟอกนิ้วหัวแม่มือ  ขั้นที่ 5 ฟอกปลายนิ้วและเล็บ และขั้นที่ 6 ฟอกรอบข้อมือทั้งสองข้าง

ข้อ 3  สบู่เหลวสำหรับล้างมือจะผสมสารฆ่าเชื้อโรค ในสบู่ล้างมือจะมีการผสมสารฆ่าเชื้อโรค ซึ่งในน้ำเปล่าไม่มีสารตัวนี้ นั่นก็หมายความว่าเชื้อโรคที่เกาะอยู่ที่มือของเราจะหลุดหรือถูกฆ่าเมื่อเราใช้สบู่ล้างมือ อีกทั้งสบู่ยังมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ที่หลังจากล้างมือแล้วกลิ่นนี้จะยังติดอยู่ที่มือ  ช่วยให้ผู้ล้างมือมั่นใจในความสะอาดของมือ  หลายคนสงสัยว่าแล้วถ้าเป็นสบู่ก้อนล่ะ  ล้างมือได้ไหม  สบู่ก้อนก็สามารถใช้ล้างมือได้  แต่สบู่ก้อน  หากอยู่ในห้องน้ำสาธารณะเวลาใช้ก็ต้องใช้ร่วมกับผู้อื่น  ซึ่งบางทีเชื้อโรคอาจจะเกาะติดอยู่กับสบู่ และเข้าสู่ร่างกายของเราโดย ไม่รู้ตัว  แทนที่จะล้างมือเพื่อฆ่าเชื้อโรค อาจเป็นการล้างมือแล้วได้รับเชื้อโรคก็เป็นได้ เพราะสบู่ก้อนต้องวางข้างอ่าง บางครั้งอาจสัมผัสกับ เชื้อโรค หรือหล่นลงพื้น  เมื่อเราหยิบไปล้างมือเชื้อโรคนั้นก็จะเข้าสู่ร่างกายของเรา  ทางที่ดีใช้สบู่เหลวล้างมือปลอดภัยที่สุด  ไม่ว่าจะเป็นที่บ้านหรือที่ไหนก็ตาม

นี่คือ 3 เหตุผลว่าทำไมเราจึงควรใช้สบู่ล้างมือมากกว่าน้ำเปล่า  การล้างมือก็เพื่อสุขอนามัยที่ดีของเรา ดังนั้นเราจึงควรใส่ใจและให้ความสำคัญกับการล้างมือ  ซึ่งเรื่องนี้ไม่มีข้อกำหนดที่ตายตัวว่าเราควรจะล้างมือกี่ครั้งในแต่ละวัน  หากแต่การล้างมือของเรานั้นขึ้นอยู่กับกิจกรรมที่เราทำระหว่างวัน  เมื่อรู้สึกว่ามือของเราไม่สะอาดก็ควรจะล้าง และที่สำคัญคือใช้สบู่เหลวทุกครั้งในการล้างมือ ซึ่งคุณสมบัติที่พิเศษของสบู่เหลวก็ได้กล่าวไว้แล้วในข้างต้น  ว่าสามารถเข้าซอกเล็บมือแล้วทำให้ดึงคราบสกปรกออกมาได้ดีกว่า ทำให้สะอาดกว่าล้างน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว และหลังล้างมือทุกครั้งอย่าลืมเช็ดมือให้แห้งด้วยกระดาษทิชชู หรือผ้าสะอาด โดยผ้าเช็ดมือนั้นควรเช็ดครั้งต่อครั้งไม่ควรใช้หลายครั้งเพราะเชื้อโรคจะเกาะติดที่ผ้าเช็ดมือ นี่คือเกร็ดความรู้เล็กน้อยๆ ที่นำมาฝากเกี่ยวกับการล้างมือ  เพราะเราอยากให้คนไทยทุกคนมีสุขภาพดี