เมื่อพูดถึงการดูแลสุขภาพร่างกายให้สมบูรณ์แข็งแรงและปราศจากโรคภัยไข้เจ็บแล้ว นอกจากการเลือกรับประทานแต่อาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนเพียงพอและทำจิตใจให้ร่าเริงแจ่มใส ไม่เครียด อีกหนึ่งวิธีการดูแลสุขภาพที่หลายคนต้องให้ความสำคัญ คือ “การปกป้องและป้องกันร่างกายจากเชื้อโรคร้าย” โดยเฉพาะสารพัดโรคที่มาพร้อมกับมือ

“มือ” แหล่งรวมเชื้อโรคร้ายที่ใครก็คาดไม่ถึง

มือ” ถือได้ว่าเป็นอวัยวะเดียวในร่างกายที่สัมผัสกับสิ่งสกปรกมากที่สุด ส่งผลให้ร่างกายมีโอกาสสูงมากที่จะได้รับสารพัดเชื้อโรคจากมือผ่านการหยิบจับอาหารเข้าปาก โดยคำกล่าวนี้ได้รับการยืนยันจากผลการศึกษาและวิจัยเกี่ยวกับเชื้อโรคที่มาพร้อมกับมือมากมายจากทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็น การศึกษาของคณะนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ระบุว่า พบเชื้อแบคทีเรียสะสมโดยเฉลี่ยถึง 26,000 ตัวบนธนบัตร 1 ใบ ซึ่งนั่นเกิดจากการใช้ธนบัตรผ่านมือต่อ ๆ กัน หรือการทดสอบของ จิม ฟรานซิส ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขอนามัยชาวอังกฤษ ระบุว่า บนโทรศัพท์มือถือที่เราใช้งานกันอยู่ทุกวันนี้ ถือเป็นแหล่งสะสมสารพัดเชื้อโรคเช่นกัน ทั้งเอนเทอโรแบคทีเรีย กลุ่มแบคทีเรียที่อยู่ในลำไส้ส่วนล่างของคนและสัตว์ เชื้อซาลโมเนลลา เฟคัลโคลิฟอร์มที่เชื่อมโยงกับของเสียของคน แบคทีเรียอีโคไลที่เป็นสาเหตุของอาหารเป็นพิษ และสเตปฟิโลค็อกคัส ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นเชื้อแบคทีเรียที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพและส่งผลให้ร่างกายเกิดการเจ็บป่วยได้ทั้งสิ้น

สำหรับโรคที่พบมากที่สุดซึ่งเป็นผลจากการไม่ล้างมือก่อนทานอาหารนั้น กระทรวงสาธารณสุขเผยว่า คนไทยมีอัตราป่วยสูงขึ้นจากเชื้อโรคที่ติดมากับมือมากที่สุด  3 โรค ได้แก่

1.โรคทางเดินอาหาร

โรคทางเดินอาหาร เป็นโรคที่พบผู้ป่วยทั้งเด็กและผู้ใหญ่ในอัตราสูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับโรคอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นจากเชื้อโรคบนมือ โดยโรคในกลุ่มนี้ เกิดจากการบริโภคอาหารที่มีการปนเปื้อนของเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัสบางชนิดเข้าไปในปริมาณมาก ซึ่งนั่นเกิดจากการหยิบจับอาหารด้วยมือที่สกปรกนั่นเอง จนส่งผลให้ร่างกายเกิดการติดเชื้อและเกิดการอักเสบ หากเป็นเชื้อแบคทีเรียจะส่งผลให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน เกิดอาการท้องร่วงเฉียบพลัน ท้องเสีย ถ่ายไม่หยุด ซึ่งหากมีอาการท้องเสียอย่างรุนแรง อาจส่งผลให้กลายเป็นโรคอหิวาตกโรคหรือไทฟอยด์ได้ ส่วนการติดเชื้อเชื้อไวรัส อาจส่งผลให้เป็นโรคไวรัสตับอักเสบชนิดต่าง ๆ ได้เช่นกัน

ปัจจุบันคนส่วนใหญ่ยังเข้าใจผิดว่า อาการและโรคต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นนี้ เกิดจากการรับประทานอาหารที่ไม่สะอาดหรืออาหารเป็นพิษมากกว่าการได้รับเชื้อโรคจากมือที่สกปรก จนละเลยการล้างมือให้สะอาดก่อนการรับประทานอาหาร เพราะโรคและอาการเหล่านี้จะเกิดขึ้นกับผู้ที่มีร่างกายอ่อนแอมากกว่า ส่วนผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง แม้อาการจะไม่แสดงให้เห็นในทันที การได้รับเชื้อโรคจากมือที่สกปรกเป็นประจำ ก็อาจส่งผลให้ร่างกายเกิดการสะสมเชื้อโรคต่าง ๆ จนวันหนึ่งร่างกายอ่อนแอและแสดงอาการในที่สุด

2.ไข้หวัด

หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่าการไม่ล้างมือให้สะอาดก่อนทานอาหารส่งผลให้เป็นไข้หวัดได้ นั่นเพราะไข้หวัดส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่ทางเดินหายใจ ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว “ไข้หวัด” สามารถติดเชื้อได้จากมือที่ไปสัมผัสกับสิ่งของเครื่องใช้ของผู้ที่กำลังเป็นไข้หวัด เพราะของใช้เหล่านั้น อาจเปื้อนน้ำมูกหรือน้ำลายที่จามออกมาของผู้ป่วย ส่งผลให้เมื่อรับประทานอาหารโดยไม่ล้างมือ ร่างกายก็มีโอกาสติดเชื้อไวรัสได้เช่นกัน ซึ่งหากร่างกายได้รับเชื้อไวรัสในปริมาณมาก อาจมีอาการรุนแรงจนกลายเป็นไข้หวัดใหญ่หรือไข้หวัดเรื้อรังได้

ในส่วนของโรคทางเดินหายใจ นอกจากไข้หวัดแล้ว ยังมีอีกหลายโรคที่หลายคนไม่เคยรู้ว่าสามารถติดต่อผ่านมือที่สกปรกได้ ไม่ว่าจะเป็น วัณโรคหรือโรคหัด เพราะถึงแม้จะไม่สัมผัสกับผู้ป่วยโรคนี้โดยตรง แต่การสัมผัสสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ตามสถานที่สาธารณะที่ผู้ป่วยเหล่านี้เคยไปหรือเคยสัมผัส ก็อาจส่งผลให้ร่างกายได้รับเชื้อโรคได้เช่นกัน

3.โรคติดต่อจากการสัมผัส

โรคติดต่อจากการสัมผัสส่วนใหญ่ที่พบ ได้แก่ โรคตาแดง แผลอักเสบที่ผิวหนัง โรคเชื้อรา โรคมือเท้าปาก โรคเริม อีสุกอีใสรวมถึงโรคหิดหรือเหา ซึ่งโรคเหล่านี้จะติดต่อและเกิดอาการอย่างรวดเร็วหากได้รับเชื้อในปริมาณที่มากพอ ประกอบกับร่างกายมีความอ่อนแอ ดังนั้น หากสัมผัสกับผู้ป่วยหรือสิ่งของเครื่องใช้แล้วไม่ล้างมือก่อนทานอาหาร ร่างกายจะได้รับเชื้อโรคเข้าไปโดยตรงซึ่งหากอาการป่วยมีความรุนแรง อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ตามมาได้

ป้องกันสุขภาพจาก 3 โรคด้วยการล้างมือก่อนทานอาหารอย่างถูกวิธี

ถึงแม้ว่าหลายคนจะทราบดีว่าการล้างมือมีความสำคัญและจำเป็นมากแค่ไหน แต่ยังมีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่ละเลยและไม่ให้ความสำคัญกับการรักษาสุขภาพด้วยวิธีการล้างมือที่แสนง่ายนี้  นั่นเพราะอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ อาจไม่แสดงให้เห็นในทันทีนั่นเอง ดังนั้น หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ตระหนักเห็นความสำคัญแล้ว การล้างมือก่อนทานอาหารอย่างถูกวิธี จึงเป็นเรื่องที่เราต้องหันมาให้ความสำคัญ ไม่ว่าจะล้างมือด้วยสบู่ล้างมือ สบู่ล้างมือฆ่าเชื้อแบคทีเรียหรือแม้แต่สบู่เหลวที่มีส่วนผสมของสารฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ก็ล้วนแล้วแต่ช่วยทำความสะอาดมือของเราให้สะอาดที่สุดได้ ก่อนหยิบจับอาหารรับประทาน ซึ่งวิธีการล้างมืออย่างถูกวิธีนั้น มี 7 ขั้นตอน ได้แก่

  1. ใช้ฝ่ามือถูกัน
  2. ใช้ฝ่ามือถูหลังมือและซอกนิ้วมือ
  3. ใช้ฝ่ามือถูกฝ่ามือและซอกนิ้วมือ
  4. ใช้หลังนิ้วมือถูฝ่ามือ
  5. ถูนิ้วหัวแม่มือโดยรอบด้วยฝ่ามือ
  6. ใช้ปลายนิ้วถูฝ่ามือ
  7. ถูรอบข้อมือ

นับว่าเป็นขั้นตอนง่าย ๆ ที่เราทุกคนสามารถทำได้ ใช้เวลาไม่นานและคุณพ่อคุณแม่สามารถสอนลูก ๆ ให้ทำตามได้ ซึ่งส่งผลดีที่สุดต่อสุขภาพทั้งในปัจจุบันและยังช่วยป้องกันโรคร้ายต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับสุขภาพของเราได้ในระยะยาวอีกด้วย