การล้างมือ

การล้างมือ (Hand hygiene) คือ การขจัดสิ่งสกปรกบนมือ ด้วยสบู่ล้างมือหรือเจลล้างมือ โดยใช้วิธีการล้างมือที่ถูกต้อง หลายคนจะใช้น้ำธรรมดาล้างมือแล้วเช็คมือให้แห้ง ซึ่งในบางครั้งอาจจะกำจัดเชื้อโรคที่ฝังลึกได้ไม่เพียงพอ หรือมีวิธีการล้างมือที่ไม่ถูกต้อง จึงทำให้เชื้อโรคสามารถสะสมบนมือของเราได้ โดยเฉพาะก่อนเตรียมวัตถุดิบในการปรุงอาหาร ก่อนรับประทานอาหาร หลังสัมผัสสิ่งสกปรก หลังออกจากห้องส้วม เราควรจะล้างมือให้สะอาดที่สุด เพื่อป้องกันสิ่งเชื้อโรคที่จะเข้าไปทำร้ายร่างกายของเรา

วันนี้เราจะมาเจาะลึกเกี่ยวกับวิธีและขั้นตอนการล้างมือที่ถูกต้อง โดยนำข้อมูลมาจากกรมอนามัยและกระทรวงสาธารณสุข เพื่อให้เพื่อนๆสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน นอกจากการล้างมือเรามีข้อมูลที่หลายคนยังไม่รู้ อาทิเช่น ทำไมต้องล้างมือ โรคติดต่อหากไม่ล้างมือ ประโยชน์ของการล้างมือ และนอกจากล้างมือเราควรทำอย่างไรเมื่อออกจากห้องน้ำสาธารณะ เพื่อนๆคงอยากรู้กันแล้วใช่ไหมละ ถ้าอย่างนั้นเราไปดูกันเลย 

วิธีการล้างมือ

วิธีการล้างมือที่ถูกต้อง ควรจะล้างตามที่กรมอนามัยหรือกระทรวงสาธารณสุขได้แนะนำมา เพื่อป้องกันเชื้อโรคสะสมจากแหล่งต่างๆ แม้จะมีหลายหน่วยงานออกมาบอกวิธีของตนเองว่าแบบนี้ได้ผล แบบนี้สะอาดกว่าเยอะ หรือล้างน้ำเปล่าสะอาดก็เพียงพอแล้ว แม้เรื่องการล้างมือจะเป็นเรื่องเล็กๆ แต่รู้หรือไม่ว่าแต่ละวิธีจะมีขั้นตอนแตกต่างกันออกไป โดยสามารถแยกออกเป็นประเภทได้ดังนี้

  • การล้างมือแบบทั่วไป (Normal hand washing) เป็นการล้างมือเพื่อขจัดสิ่งปรกและเชื้อโรคต่างๆ หรือคราบสกปรกที่ออกมาตามธรรมชาติ อาทิเช่น คราบเหงื่อและไขมัน เป็นการล้างมือเพื่อลดจำนวนเชื้อโรคที่อยู่ตามซอกมือของเราแบบชั่วคราว ส่วนใหญ่จะใช้วิธีนี้เพราะประหยัดเวลาและมีวิธีที่ง่าย โดยใช้สบู่ก้อนหรือสบู่เหลว ระยะเวลาในการฟอกมือใช้เวลาประมาณ 10-15 วินาที
  • การล้างมือด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ (Hygienic hand washing) เป็นการล้างมือด้วยการใช้สบู่เหลวผสมกับน้ำยาฆ่าเชื้อโรค สะอาดกว่าการล้างมือแบบธรรมดา ส่วนใหญ่จะผสมกับ Chlorhexidine 4% และใช้เวลาในการล้างมือนานถึง 30 วินาที
  • การล้างมือก่อนท้าหัถการ (Surgical hand washing) เป็นการล้างมือก่อนเข้าห้องผ่าตัดหรือห้องคลอด ซึ่งจะต้องใช้น้ำยาเฉพาะหรือวิธีที่ถูกต้องเพื่อป้องกันการติดเชื้อ โดยจะใช้ส่วนผสม Chlorhexidine 4% เหมือนกับวิธีล้างมือด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ แต่จะใช้เวลาล้างมือ แขนจนถึงข้อศอก ประมาณ 3-5 นาที
  • การล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจล (Alcohol gel) การล้างมือแบบนี้จะเป็นการล้างมือในชั่วโมงเร่งด่วน จะเห็นได้ตามโรงพยาบาลที่ติดตั้งไว้ตามเสา หรือก่อนและหลังเยี่ยมผู้ป่วย ใครที่ใช้วิธีนี้แนะนำว่ามือจะต้องไม่ไปจับสิ่งสกปรกมา แบบนี้จะประหยัดเวลามากที่สุด เพราะเมื่อกดน้ำยาประมาณ 10 มิลลิลิตรจะใช้เวลาล้างมือประมาณ 20 วินาที

ขั้นตอนการล้างมือ

นอกจากวิธีการล้างมือที่ถูกต้อง เราควรจะรู้ ขั้นตอนการล้างมือ ที่ถูกต้องเช่นกัน เพื่อให้การล้างมือเป็นไปแบบสมบูรณ์ และขจัดสิ่งสกปรกออกจากมือของเราให้ได้มากที่สุด โดยที่นิยมส่วนใหญ่จะเป็นการล้างมือที่ทาง กรมอนามัย และ กระทรวงสาธารณสุข เป็นผู้แนะนำไม่ว่าจะเป็นคลิปวีดีโอ โทรทัศน์ วิทยุ หรือออกมารงณรงค์การล้างมือ โดยแบ่งออกเป็น 7 ขั้นตอนดังนี้

การล้างมือ 7 ขั้นตอน โดยกรมอนามัย และ กระทรวงสาธารณสุข

การล้างมือ แบบทั่วไปใครๆก็ทำได้ เพราะใช้เวลาไม่มากและใช้เพียงผ่านน้ำสะอาดธรรมดาๆ แต่การล้างมือแบบเชื้อโรคไม่เหลือ สะอาดหมดจด ปราศจากโรคติดต่อต้องทำตามสูตร 7 ขั้นตอน โดยสามารถอ่านข้อมูลหรือดูตามคลิปวีดีโอสอนล้างมือได้ทันที บอกเลยว่าดูจบแล้วจะล้างมือแบบสะอาดหมดจดได้เลยทีเดียว เรามาดูกันเลย

ขั้นตอนที่หนึ่ง : ฝ่ามือถูฝ่ามือ ล้างมือด้วยน้ำสะอาด หลังจากนั้นฟอกสบู่จนขึ้นฟอง หลังจากนั้นนำฝ่ามือทั้งสองข้างประกบกันและขัดๆถูๆให้ทั่วจนรู้สึกว่ามือของเราสะอาด
ขั้นตอนที่สอง : ฝ่ามือถูหลังมือ ฟอกสบู่ที่หลังมือ แล้วใช้ฝ่ามือถูหลังมือ ซอกนิ้วจนกว่าจะสะอาด ถูทั้งสองข้างเพื่อฆ่าเชื้อโรคบริเวณหลังมือ เพราะส่วนใหญ่จะล้างมือและเข้าไม่ถึงจุดนี้
ขั้นตอนที่สาม : ประกบฝ่ามือถูซอกนิ้ว การล้างมือขั้นตอนนี้ต้องนำมือทั้งสองข้างมาประกบกัน และล้างมือด้วยสบู่อีกครั้ง ถูซอกนิ้วให้สะอาดเกลี้ยง
ขั้นตอนที่สี่ : ฝ่ามือขัดหลังนิ้ว กำเป็นกำปั้นข้างหนึ่งล้างมือโดยใช้ฝ่ามือถูบริเวณหลังนิ้ว ทำสลับกันจะรู้สึกว่ามือเริ่มสะอาดขึ้น
ขั้นตอนที่ห้า : ถูนิ้วหัวแม่โป้ง กางนิ้วหัวแม่โป้งแยกออกมาแล้วใช้ฝ่ามืออีกข้างกำรอบหัวแม่แป้ง ใช้มือหมุนด้วยฟองสบู่เป็นวงกลม
ขั้นตอนที่หก : ขัดฝ่ามือด้วยปลายนิ้ว ให้แบบมือแล้วใช้ปลายนิ้วมืออีกข้างถูด้วยฟองสบู่ตามแนวขวาง จากนั้นสลับข้างทำแบบเดียวกัน
ขั้นตอนที่เจ็ด : กำมือรอบข้อมือข้างหนึ่ง ถูวนจนกว่าจะสะอาด หลังจากนั้นให้เปลี่ยนข้างทำแบบเดียวกับมือข้างแรก วิธีนี้จะช่วยให้มือของคุณสะอาดหมดจด

วัตถุประสงค์ของการล้างมือ

เพื่อป้องกันโรคติดต่อทางเดินหายใจ และป้องกันการติดเชื้อจากการสัมผัส ได้แก่ ไข้หวัด , วัณโรค , หัด , หัดเยอรมัน , ท้องเสีย , ตับอักเสบชนิดเอ , โรคพยาธิชนิดต่างๆ , โรคอหิวาตกโรค , โรคติดต่อทางการสัมผัสโดยตรง , ตาแดง , เชื้อรา , แผลอักเสบที่ผิวหนัง , หิด , เหา , เริม , อีสุกอีใส ฯลฯ

ประโยชน์ของการล้างมือ

ทำไมต้องล้างมือ มือสะอาดอยู่เลย ? คำถามเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นในวัยเด็ก ซึ่งเราเองก็อาจจะมองไม่เห็นเชื้อโรคเหล่านี้ด้วยตาเปล่า เราจึงต้องมี การล้างมือ หลังจากสัมผัสสิ่งสกปรกตลอดเวลา หรือก่อนและหลังสัมผัสผู้ป่วย ซึ่งจะช่วยขจัดเชื้อโรคและป้องกันโรคติดเชื้อที่ติดต่อผ่านทางมือ ที่พบเห็นกันบ่อยๆคือ โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ ซึ่งทำให้ร่างกายของเราได้รับเชื้อโรคและป่วยไข้ในที่สุด ดังนั้นควรรักษาความสะอาดมือของเราให้เป็นอย่างดี เพื่อป้องกันการติดเชื้อในรูปแบบต่างๆ


แนะนำโดย : psasupply.com
แหล่งอ้างอิงข้อมูล : กรมอนามัย